Matematik Pengguna: Percukaian · 4.1.2
Jenis cukai dan pengelakan cukai
Murid menerangkan pelbagai jenis cukai yang dibayar oleh individu dan perniagaan, seperti cukai pendapatan, cukai jualan dan perkhidmatan, serta cukai taksiran harta, kemudian menerangkan apa yang berlaku, dari segi perundangan dan kewangan, kepada seseorang yang sengaja mengelak membayar cukai yang tertunggak, termasuk penalti, denda dan pendakwaan.
Standard pembelajaran rasmi (4.1.2)
“Menerangkan pelbagai jenis cukai, seterusnya kesan pengelakan cukai dari aspek perundangan dan kewangan.”
Apa maksudnya
Murid menerangkan pelbagai jenis cukai yang dibayar oleh individu dan perniagaan, seperti cukai pendapatan, cukai jualan dan perkhidmatan, serta cukai taksiran harta, kemudian menerangkan apa yang berlaku, dari segi perundangan dan kewangan, kepada seseorang yang sengaja mengelak membayar cukai yang tertunggak, termasuk penalti, denda dan pendakwaan.
Bagaimana ia diuji
Standard ini kebanyakannya diuji dalam Kertas 1 sebagai item objektif yang menguji pengecaman jenis cukai atau memadankan huraian dengan kesan pengelakan cukai, dan boleh muncul sebagai bahagian penjelasan pendek dalam soalan matematik pengguna Kertas 2 yang turut memerlukan pengiraan cukai di bahagian lain soalan yang sama.
Contoh berjawab
Namakan dua jenis cukai yang mungkin perlu dibayar oleh seorang dewasa yang bekerja di Malaysia, dan nyatakan satu kesan perundangan akibat pengelakan cukai.
- Jenis cukai 1: Cukai pendapatan, dibayar atas pendapatan yang diperoleh daripada pekerjaan atau perniagaan.
- Jenis cukai 2: Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST), dibayar atas pembelian barangan dan perkhidmatan yang boleh dikenakan cukai.
- Kesan perundangan pengelakan cukai: seseorang yang sengaja tidak mengisytiharkan pendapatan atau tidak membayar cukai yang tertunggak boleh dikenakan denda, diarah membayar cukai tertunggak berserta penalti, atau dalam kes serius didakwa di mahkamah.
Sumber:DSKP KSSM Mathematics Form 4 and 5 (Versi English)
Soalan lazim
Apakah jenis cukai yang perlu saya ketahui untuk SPM?
Anda perlu mengenali cukai pendapatan (atas pendapatan), Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST, atas barangan dan perkhidmatan yang dibeli), serta cukai taksiran harta (atas pemilikan harta), di samping memahami secara umum siapa yang membayar setiap satu dan kegunaannya.
Apakah perbezaan antara pengelakan cukai secara sah dan pengelakan cukai haram?
Pengelakan cukai (evasion) ialah tindakan menyembunyikan pendapatan atau memalsukan rekod secara haram untuk mengelakkan pembayaran cukai tertunggak, yang membawa kesan perundangan seperti denda atau pendakwaan; manakala pengelakan cukai secara sah (avoidance) bermaksud mengurangkan cukai yang perlu dibayar melalui pelepasan dan potongan yang dibenarkan, dan ini bukan satu kesalahan.
Mengapakah pengelakan cukai menjejaskan lebih daripada individu itu sahaja?
Apabila seseorang mengelak cukai, kerajaan mengutip kurang hasil untuk perkhidmatan awam seperti sekolah dan penjagaan kesihatan, yang boleh menjejaskan masyarakat secara keseluruhan; itulah sebabnya undang-undang mengenakan penalti kewangan dan kemungkinan pendakwaan sebagai kesan pengelakan cukai.