Graf Gerakan · Tingkatan 4
Bagaimana membaca graf jarak–masa sebagai sebuah cerita?
Graf jarak–masa menukar perjalanan menjadi gambar: bentuk garisnya memberitahu bila sesuatu bergerak menjauh, berhenti, atau kembali, sebelum sebarang pengiraan dibuat.
Gambar sebuah perjalanan
Pada graf jarak–masa, masa berjalan di paksi mengufuk dan jarak dari titik permulaan naik di paksi menegak. Ketinggian garis pada bila-bila masa menjawab satu soalan sahaja: berapa jauh objek dari tempat mula pada ketika itu.
Membaca dari kiri ke kanan seperti menonton perjalanan berlaku mengikut masa.
Menaik, mendatar dan menurun
Garis yang menaik bermaksud jarak bertambah, objek bergerak menjauh dari permulaan. Garis mendatar bermaksud jarak tidak berubah, objek pegun, kekal di tempatnya.
Garis yang menurun bermaksud jarak berkurang, objek kembali ke arah permulaan, dan cerun yang lebih curam bermaksud objek bergerak lebih laju.
Apa yang garis mendatar tidak bermaksud
Kesilapan paling lazim ialah menyangka garis mendatar bermaksud objek hilang atau sudah pulang, sedangkan garis mendatar yang tinggi bermaksud objek berada jauh dan kekal di situ, dalam keadaan pegun. Satu lagi tergelincir ialah membaca cerun menurun sebagai 'perlahan'; pada graf jarak–masa cerun menurun bermaksud bergerak kembali ke arah permulaan.
Arah perjalanan dan laju ialah dua perkara berbeza pada graf ini.
Sumber:DSKP KSSM Mathematics Form 4 and 5 (Versi English)
Soalan lazim
Bagaimana saya tahu daripada bentuk graf sahaja sama ada objek bergerak atau berhenti?
Garis condong bermaksud jarak sedang berubah, jadi objek bergerak, manakala segmen mendatar bermaksud jarak kekal malar sepanjang tempoh itu, jadi objek pegun. Sebelum mengira apa-apa, imbas graf dari kiri ke kanan dan huraikan setiap segmen dengan perkataan, bacaan pantas ini selalunya terus menjawab bahagian (a) soalan Kertas 2.
Apakah maksudnya apabila garis condong turun ke arah paksi masa?
Garis condong turun bermaksud jarak dari titik permulaan semakin berkurang, jadi objek sedang bergerak kembali ke tempat asalnya. Ia tidak bermaksud masa berjalan ke belakang, hanya kedudukan objek berbanding titik asalan semakin berkurang, pada kelajuan yang boleh diperoleh daripada kecerunan bahagian itu.
Apakah kesilapan yang dilakukan pelajar apabila mentafsir graf jarak-masa?
Kesilapan biasa ialah menganggap garis yang lebih curam sentiasa bermaksud kelajuan lebih laju tanpa menyemak skala paksi, atau membaca nilai jarak dan masa daripada paksi yang salah. Sentiasa semak label dan unit kedua-dua paksi dahulu, kerana dua graf boleh kelihatan sama curam tetapi mewakili kelajuan yang sangat berbeza jika skalanya berlainan.