Helaian rumus
Min (tak terkumpul)
x̄ = Σx / N tercetak pada helaian rumus SPM, jadi ia diberi dalam peperiksaan, anda tidak perlu menghafalnya. Yang perlu anda tahu ialah bila menggunakannya (untuk senarai nilai tak terkumpul), cara menambah setiap nilai dengan betul ke dalam Σx, dan cara mengira N.
Maksud simbol
- x̄ min (purata), dalam unit yang sama dengan data
- Σx hasil tambah semua nilai data
- x setiap nilai data individu
- N bilangan nilai data
Diberi dalam peperiksaan, atau hafal?
x̄ = Σx / N tercetak pada helaian rumus SPM, jadi ia diberi dalam peperiksaan, anda tidak perlu menghafalnya. Yang perlu anda tahu ialah bila menggunakannya (untuk senarai nilai tak terkumpul), cara menambah setiap nilai dengan betul ke dalam Σx, dan cara mengira N.
Mengapa ia berfungsi
Min membahagikan jumlah keseluruhan secara sama rata antara semua nilai, satu nombor yang akan menjadi nilai setiap data jika jumlah itu diagihkan sekata.
- Tambah setiap nilai untuk mendapat jumlah keseluruhan Σx.
- Kira berapa banyak nilai ada; namakannya N.
- Bahagikan jumlah dengan bilangan: membahagi Σx antara N nilai memberi titik imbangan x̄.
Contoh berjawab 1
Lima pelajar mendapat 62, 75, 80, 68 dan 90 markah dalam satu ujian. Cari min markah.
- Senaraikan 5 markah: 62, 75, 80, 68, 90.
- Tambah: Σx = 62 + 75 + 80 + 68 + 90 = 375.
- Kira nilai: N = 5.
- Gunakan rumus: x̄ = Σx / N = 375 / 5.
Contoh berjawab 2
Sebuah kedai mencatat bilangan pelanggan selama 6 hari: 24, 30, 28, 34, 22 dan 30. Cari min bilangan pelanggan sehari.
- Senaraikan bilangan harian: 24, 30, 28, 34, 22, 30.
- Tambah: Σx = 24 + 30 + 28 + 34 + 22 + 30 = 168.
- Kira hari: N = 6.
- Gunakan rumus: x̄ = Σx / N = 168 / 6.
Di mana pelajar tersilap
- Membahagi dengan N yang salah, tersilap kira nilai atau lupa bahawa nilai berulang (cth. 30 dua kali) tetap dikira setiap kali.
- Tersilap menambah Σx pada kalkulator; sentiasa semak semula jumlah sebelum membahagi.
- Mengelirukan min dengan median atau mod, min ialah jumlah ÷ bilangan, bukan nilai tengah atau nilai paling kerap.
Gunakan bersama
Sumber:SPM: Format Pentaksiran mulai 2021, Matematik (1449)
Soalan lazim
Perlukah saya menghafal rumus min untuk SPM?
Tidak. x̄ = Σx / N tercetak pada helaian rumus, jadi ia diberi.
Yang perlu anda tahu ialah bila menggunakannya, cara menambah setiap nilai ke dalam Σx, cara mengira N dengan tepat, dan cara membahagi. Markah datang daripada kerja kira yang betul dan unit yang betul, bukan hafalan.
Apakah perbezaan antara min dan purata?
Dalam SPM, min ialah purata aritmetik: jumlah semua nilai dibahagi dengan bilangan nilai. Apabila soalan hanya menyebut 'purata', ia hampir selalu bermaksud min ini.
Median dan mod ialah ukuran berbeza, jadi baca kata perintah dengan teliti sebelum memilih yang mana perlu dicari.
Adakah min mesti nombor bulat?
Tidak. Min selalunya perpuluhan walaupun setiap nilai data ialah nombor bulat, kerana anda membahagi jumlah dengan N.
Biarkan sebagai pecahan tepat atau bundarkan seperti diminta soalan, biasanya dua tempat perpuluhan, dan sentiasa tulis unit yang betul.